‘Ik zag ze gaan’

Een anonieme ooggetuige beschrijft in 1915 een huiveringwekkend tafereel: ‘Ik zag ze gaan. Een eindeloze optocht, begeleid door gendarmen, die met stokken gewapend de menigte voortdreef. Half gekleed, doodmoe sleepten zij zich voort. Ik zag hoe een jonge moeder ineen zakte, de begeleiders gaven haar twee, drie slagen en afgebeuld stond zij weer op. Vóór haar liep haren man met een driejarig kindje op den arm. Ieders verder strompelde een oude vrouw, die, afgetobt, in den modder neerviel. Een soldaat wist niet beter te doen dan haar twee of driemaal; met zijn stok te slaan, maar zij roerde zich niet. Dan maar een schoppen met zijn zwaargelaarsden voet.’