Eigen verantwoordelijkheid en burgerplicht zijn de laat- Koopmanshuis aan de ste jaren populaire thema's in het politieke debat. De Herengracht in Amsterdam. inwoners van steden in de Republiek zouden nogal raar tegen die discussie aankijken, want burgers waren toch vanzelfsprekend verantwoordelijk voor het algemeen belang? Het geeft direct het cruciale verschil aan tussen de manier waarop publieke voorzieningen in de vroegmoderne tijd (ca. 1572-1800) werden georganiseerd en hoe het er nu aan toegaat.