De Julicrisis van 1914 maakte duidelijk dat de monarchieën van Rusland en Duitsland niet langer de macht bezaten waarover zij altijd gemeend hadden te kunnen beschikken. Nicolaas II noch zijn neef Wilhelm II bleken tijdens die zomer in staat om de zich ontketenende wereldbrand binnen de door hen gewenste grenzen te houden. Dergelijke ervaringen van frustrerende machteloosheid in het zicht van een naderende ramp hebben ertoe geleid dat ook na de Eerste Wereldoorlog meer dan normale belangstelling is blijven .bestaan voor het losbreken van 'de oercatastrofe van de twintigste eeuw'. Ook in de jaren tachtig dook '1914' weer op. In die tijd beleefde de Koude Oorlog een nieuwe, en naar later zou blijken, laatste opleving. Welke lessen konden toen worden geleerd uit de periode voorafgaand aan het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog?