Lang heeft men in historische kring gedacht dat de founding fathers van de Europese samenwerking geïnspireerd waren door het federale ideaal. Geschokt door de Nazi-praktijken zouden de regeringen in West-Europa vastbesloten zijn gew eest om de oude n a tiesta ten te laten opgaan in een federaal geheel zo d a t oorlog voor altijd zou zijn uitgebannen. Deze verklaring van het integratieproces is door recent historisch onderzoek gefalsifieerd. Het integratieproces lijkt vooral gedreven te worden door nationale politieke en economische overwegingen. De natiestaat is alive and kicking.