Dit is de bewerking van een voordracht gehouden tijdens de bijscholing voor geschiedenisleraren van de Universiteit Leiden op 7 7 september 2005. Het onderstaande is gebaseerd op Bernard Kruithof, 'Zonde en deugd in domineesland. Nederlandse protestanten en problemen van opvoeding, zeventiende tot twintigste eeuw' (Groningen, 1990).
