Was 11 september een keerpunt?

Natuurlijk leven we sinds 11 september niet in een andere wereld. In de Tweede Wereldoorlog, in de Koude Oorlog maar ook veel verder terug, gedurende de middeleeuwse pestepidemieën, waren grote groepen mensen al gewend te leven in een voortdurende staat van onzekerheid over het eigen voortbestaan. 'To be or not to be' is nu eenmaal van alle tijden. Historicus Maarten van Rossem waagde het op de eerste avond na 11 september al om zijn ernstige twijfel uit te spreken over de diverse horrorscenario's die vanaf die Zwarte Dinsdag opeens werkelijkheid zouden kunnen worden. Het was nog veel te vroeg om te spreken van een cesuur in de geschiedenis, zo sprak hij. Het leek alsof hij de verschrikkelijke ramp bagatelliseerde en het kwam hem nog net niet op een studioverbod te staan. Gelukkig maar. Van Rossem heeft nu eenmaal de prettige gewoonte overal zijn vraagtekens bij te plaatsen. Eigenlijk een doodgewone eigenschap waar iedere opinieleider over zou moeten beschikken. Maar ik vind dat je niet altijd alles kunt relativeren. Los van het menselijke aspect, vind ik dat 'nine eleven' op meerdere terreinen een keerpunt was.