Een stribbelend samengaan

Verzuiling is een belangrijk kenmerk geweest van de Nederlandse samen leving. In geschiedenismethoden valt het begrip niet weg te denken. Leerlingen wordt gewezen op de nu vaak als merkwaardig beschouwde ideologische leefwerelden van hun (groot)ouders. Natuurlijk komen de relicten van de verzuilde samenleving aan bod: de politieke partijen, het omroepbestel en soms ook de eigen school. Lokaal onderzoek is niet alleen aantrekkelijk voor leerlingen, ook in de wetenschap zien heel wat lokale studies het daglicht. Het is echter een probleem de resultaten ervan met elkaar te vergelijken en in te passen in een landelijk stramien, in dit geval dat van het ontstaan van de verzuilde samenleving. In dit artikel beschrijft Jan van Miert, als AIO verbonden aan de vak groep Nieuwe en Theoretische Geschiedenis van de Universiteit van Amsterdam, hoe hij door een nauwkeurige analyse van lokale gegevens aan de hand van twee belangrijke veranderingen, die in de negentiende en het begin van de twintigste eeuw plaatsvonden, namelijk de toenemende centralisatie en de natievorming, het ontstaan van zuilen en de invloed van deze veranderingen daarop kan laten zien. Op zich niet zo onmiddel lijk te plaatsen gebeurtenissen op lokaal niveau blijken dan (gedeeltelijk) toch uitingen te zijn geweest van een toenemende verzuiling.